System Dozoru Elektronicznego – SDE

Skazanie na karę pozbawienia wolności nie zawsze musi oznaczać konieczność odbywania jej w zakładzie karnym. W określonych przypadkach przepisy pozwalają na odbywanie kary w ramach systemu dozoru elektronicznego (SDE), czyli poza murami zakładu karnego, pod kontrolą odpowiednich urządzeń monitorujących.

Dla osoby skazanej oraz jej najbliższych możliwość odbywania kary w domu może mieć ogromne znaczenie. Pozwala bowiem – przy spełnieniu ustawowych przesłanek – na zachowanie kontaktu z rodziną, wykonywanie pracy zawodowej, kontynuowanie nauki czy realizowanie innych obowiązków życiowych.

Wniosek o udzielenie zezwolenia na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego warto jednak odpowiednio przygotować. W praktyce znaczenie ma nie tylko samo spełnienie formalnych warunków, ale również właściwe przedstawienie sytuacji skazanego i argumentów przemawiających za zastosowaniem SDE.

Jaki wymiar kary pozwala na odbywanie jej w systemie dozoru elektronicznego?

Jednym z podstawowych pytań, jakie pojawiają się w sprawach dotyczących SDE, jest kwestia wymiaru orzeczonej kary pozbawienia wolności.

Co do zasady, możliwość ubiegania się o odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego dotyczy osoby, wobec której orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 1 roku i 6 miesięcy.

Przepisy przewidują jednak również drugą możliwość. SDE może zostać zastosowany wobec osoby, której wymierzono karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż 3 lata, jeżeli do odbycia w zakładzie karnym pozostała jej część kary w wymiarze nie większym niż 6 miesięcy, a nie zachodzą określone w ustawie przeszkody.

Oznacza to, że sama wysokość kary nie przesądza jeszcze o możliwości zastosowania dozoru elektronicznego. Konieczne jest przeanalizowanie całej sytuacji prawnej skazanego oraz pozostałych przesłanek określonych w Kodeksie karnym wykonawczym.

Kto może ubiegać się o dozór elektroniczny?

Zezwolenia na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego udziela sąd penitencjarny, jeżeli spełnione zostaną wymagane przez przepisy warunki.

Przy ocenie konkretnego przypadku znaczenie mogą mieć między innymi:

- wymiar orzeczonej kary,
- pozostała do odbycia część kary,
- sytuacja prawna skazanego,
- jego sytuacja rodzinna,
- sytuacja zawodowa,
- miejsce stałego pobytu,
- możliwość wykonywania dozoru w konkretnym miejscu,
- warunki techniczne,
- okoliczności przemawiające za odbywaniem kary poza zakładem karnym.

Istotne jest również to, czy odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego pozwoli na osiągnięcie celów kary oraz czy nie występują szczególne względy przemawiające za koniecznością osadzenia skazanego w zakładzie karnym.

SDE po rozpoczęciu odbywania kary

Warto pamiętać, że możliwość zastosowania SDE nie ogranicza się wyłącznie do osób, które jeszcze nie rozpoczęły odbywania kary.

W określonych sytuacjach o dozór elektroniczny może ubiegać się również osoba, która już przebywa w zakładzie karnym, jeżeli spełnione są ustawowe warunki, w tym dotyczące pozostałej do odbycia części kary.

Dlatego osoba odbywająca już karę pozbawienia wolności również powinna skonsultować swoją sytuację z adwokatem – szczególnie jeżeli do końca kary pozostało niewiele czasu.

Dlaczego sposób przygotowania wniosku ma znaczenie?

Samo stwierdzenie, że skazany „chce odbywać karę w domu”, może okazać się niewystarczające.

Wniosek powinien przedstawiać sytuację skazanego w sposób pozwalający sądowi ocenić, czy w jego przypadku wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego będzie zasadne.

W praktyce istotne może być przedstawienie m.in.:

sytuacji rodzinnej – w szczególności obowiązków wobec dzieci, małżonka, rodziców lub innych osób pozostających pod opieką skazanego;

sytuacji zawodowej – wykonywanej pracy, prowadzonej działalności gospodarczej czy możliwości dalszego zatrudnienia;

sytuacji mieszkaniowej – warunków, w których miałby być wykonywany dozór;

dotychczasowego zachowania skazanego – w tym okoliczności istotnych z punktu widzenia oceny prawidłowego wykonywania kary;

konkretnych okoliczności przemawiających za SDE – czyli argumentów odnoszących się bezpośrednio do indywidualnej sytuacji danej osoby.

Dobrze przygotowany wniosek powinien zatem odpowiadać nie tylko na pytanie „czy skazany spełnia formalne warunki?”, ale również na pytanie „dlaczego w tej konkretnej sprawie odbywanie kary w SDE jest właściwym rozwiązaniem?”.

Co w przypadku odmowy?

Odmowa udzielenia zezwolenia na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego nie zawsze oznacza koniec możliwości podjęcia działań prawnych.

W zależności od rodzaju rozstrzygnięcia oraz etapu postępowania możliwe może być skorzystanie ze środków zaskarżenia albo ponowne wystąpienie z wnioskiem, jeżeli zmienią się okoliczności istotne dla sprawy.

Dlatego po otrzymaniu postanowienia sądu warto niezwłocznie skonsultować jego treść z adwokatem, aby ustalić, jakie możliwości działania istnieją w konkretnej sprawie.

Dozór elektroniczny – warto działać odpowiednio wcześnie

Jeżeli osoba skazana otrzymała karę pozbawienia wolności i rozważa możliwość odbywania jej w systemie dozoru elektronicznego, nie warto odkładać analizy sprawy do ostatniej chwili.

Im wcześniej zostanie przeanalizowana sytuacja prawna skazanego, tym łatwiej odpowiednio przygotować dokumentację, zgromadzić niezbędne informacje i opracować argumentację odpowiadającą indywidualnym okolicznościom sprawy.

Każda sprawa wymaga przy tym odrębnej analizy. Znaczenie mogą mieć nawet pozornie niewielkie szczegóły dotyczące sytuacji rodzinnej, zawodowej czy mieszkaniowej skazanego.

Pomoc adwokata w sprawach dotyczących dozoru elektronicznego

W naszej Kancelarii zajmujemy się sprawami związanymi z wykonywaniem kar, w tym sprawami dotyczącymi systemu dozoru elektronicznego.

Posiadamy duże doświadczenie w prowadzeniu tego rodzaju postępowań. Wielokrotnie reprezentowaliśmy osoby skazane, uzyskując dla naszych klientów korzystne rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących możliwości odbywania kary poza zakładem karnym.

Każda sprawa jest przez nas analizowana indywidualnie. Ocenie podlegają zarówno przesłanki ustawowe, jak i okoliczności osobiste, rodzinne, zawodowe oraz mieszkaniowe skazanego.

W ramach pomocy prawnej możemy w szczególności:

- przeanalizować sytuację prawną skazanego,
- ocenić możliwość ubiegania się o odbywanie kary w SDE,
- przygotować wniosek wraz z odpowiednią argumentacją,
- pomóc w zgromadzeniu niezbędnej dokumentacji,
- reprezentować skazanego przed sądem penitencjarnym,
- uczestniczyć w posiedzeniu sądu,
- analizować wydane postanowienia,
- przygotować środek zaskarżenia w przypadku odmowy udzielenia zezwolenia.

W sprawach dotyczących SDE czas i właściwe przygotowanie mają znaczenie. Jeżeli Ty lub osoba Ci bliska została skazana na karę pozbawienia wolności, warto sprawdzić, czy w konkretnej sytuacji istnieje możliwość odbywania jej w systemie dozoru elektronicznego.

Zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią w celu analizy konkretnej sprawy.

Na podstawie wyroku, informacji o rozpoczęciu lub planowanym rozpoczęciu odbywania kary oraz okoliczności dotyczących skazanego możemy ocenić, czy istnieją podstawy do ubiegania się o zastosowanie systemu dozoru elektronicznego oraz jakie działania prawne warto podjąć